Cykl: Bezpieczny BIZNES i spokojna głowa
Upadłość konsumencka byłego przedsiębiorcy – jak zamknąć stary biznes i zacząć od nowa
Zamknięcie firmy nie zamyka problemu długów. Co zrobić, gdy biznes się nie udał?
Prowadzenie własnej działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem. Czasem przyczyną problemów są nietrafione inwestycje, czasem utrata kluczowych klientów, wzrost kosztów prowadzenia działalności czy zdarzenia całkowicie niezależne od przedsiębiorcy. Problem pojawia się wtedy, gdy po zamknięciu jednoosobowej działalności gospodarczej pozostają niezapłacone zobowiązania.
Wielu byłych przedsiębiorców żyje w przekonaniu, że skoro długi powstały w związku z działalnością gospodarczą, to nie mogą skorzystać z upadłości konsumenckiej. W efekcie przez lata zmagają się z egzekucjami komorniczymi, zajęciem wynagrodzenia czy narastającymi odsetkami, nie wiedząc, że przepisy przewidują dla nich realną drogę wyjścia z zadłużenia.
Tymczasem obowiązujące prawo pozwala byłym przedsiębiorcom na skorzystanie z upadłości konsumenckiej, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów.
Mit, który kosztuje. Czy były przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką?
Odpowiedź brzmi: Oczywiście, że tak.
Od kilku lat przepisy prawa upadłościowego pozwalają osobom, które prowadziły jednoosobową działalność gospodarczą, skorzystać z procedury upadłości konsumenckiej. Kluczowe znaczenie ma jeden warunek.
W dniu składania wniosku o ogłoszenie upadłości osoba zadłużona nie może prowadzić działalności gospodarczej. Oznacza to, że działalność musi zostać wcześniej skutecznie wykreślona z CEIDG.
To bardzo istotna kwestia, ponieważ sądy regularnie odrzucają albo też zwracają wnioski składane przez osoby, które formalnie nadal figurują jako aktywni przedsiębiorcy.
W praktyce oznacza to, że były właściciel sklepu, firmy budowlanej, biura projektowego, zakładu usługowego czy gabinetu specjalistycznego może skorzystać z tych samych mechanizmów oddłużeniowych co każdy inny konsument.
Samo źródło powstania długu nie wyklucza możliwości przeprowadzenia upadłości konsumenckiej.
Co z długami firmowymi? ZUS, urząd skarbowy i kontrahenci
Co z długami firmowymi? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez byłych przedsiębiorców.
Wielu z nich błędnie zakłada, że nawet jeśli sąd ogłosi upadłość konsumencką, to zadłużenie wobec ZUS lub urzędu skarbowego i tak pozostanie do spłaty.
W rzeczywistości sytuacja wygląda inaczej.
Po zakończeniu działalności gospodarczej zobowiązania przedsiębiorcy stają się zobowiązaniami osoby fizycznej. Oznacza to, że w postępowaniu upadłościowym traktowane są co do zasady tak samo jak inne długi.
Dotyczy to między innymi:
- zaległych składek ZUS,
- zaległości podatkowych wobec urzędu skarbowego,
- niezapłaconych faktur dla dostawców,
- zadłużenia wobec banków,
- zobowiązań leasingowych,
- pożyczek związanych z prowadzoną działalnością.
W toku postępowania wierzyciele zgłaszają swoje wierzytelności syndykowi, a następnie są one uwzględniane w postępowaniu na zasadach przewidzianych przez Prawo upadłościowe.
W zależności od sytuacji majątkowej dłużnika/ upadłego sąd może ustalić plan spłaty wierzycieli, lub w szczególnych przypadkach, umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty.
Warto jednak pamiętać, że przepisy przewidują również pewne wyjątki. Nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu. Dotyczy to m.in. alimentów czy niektórych zobowiązań wynikających z odpowiedzialności odszkodowawczej za określone czyny. Dlatego każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy.
Jak wygląda droga do nowego startu i kolejnej szansy?
Choć procedura upadłości konsumenckiej może wydawać się skomplikowana, w praktyce składa się z kilku podstawowych etapów.
Krok 1. Zamknięcie działalności gospodarczej
Pierwszym krokiem jest wykreślenie działalności z CEIDG. Dopóki przedsiębiorca formalnie prowadzi działalność gospodarczą, nie może skorzystać z upadłości konsumenckiej.
Krok 2. Analiza sytuacji finansowej
Następnie należy dokładnie ustalić:
- wysokość wszystkich zobowiązań,
- listę wierzycieli,
- stan majątku,
- źródła dochodów,
- prowadzone postępowania egzekucyjne.
To etap, na którym często okazuje się, że skala zadłużenia jest znacznie większa, niż początkowo zakładał dłużnik.
Krok 3. Przygotowanie i złożenie wniosku
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej składa się do właściwego sądu upadłościowego.
Należy w nim szczegółowo opisać sytuację majątkową, przyczyny powstania zadłużenia oraz aktualne możliwości finansowe.
Staranność przygotowania dokumentacji ma duże znaczenie dla sprawnego przebiegu postępowania.
Krok 4. Postępowanie upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości majątek dłużnika wchodzi do masy upadłości, a jego sprawami zajmuje się syndyk.
Jednocześnie zostają wstrzymane indywidualne działania wierzycieli, a dalsze dochodzenie roszczeń odbywa się w ramach jednego postępowania.
Dla wielu osób jest to pierwszy moment od lat, gdy przestają otrzymywać kolejne wezwania do zapłaty, pisma od komorników czy informacje o nowych egzekucjach.
Upadłość nie jest porażką. Często jest racjonalnym zakończeniem nieudanego biznesu
W polskiej kulturze biznesowej nadal pokutuje przekonanie, że zakończenie działalności z długami oznacza osobistą porażkę przedsiębiorcy.
Tymczasem doświadczenia gospodarek zachodnich pokazują, że niepowodzenie biznesowe jest naturalnym elementem prowadzenia działalności gospodarczej.
Prawo upadłościowe nie zostało stworzone po to, aby karać przedsiębiorców za nieudane przedsięwzięcia. Jego celem jest uporządkowanie sytuacji finansowej osoby zadłużonej i umożliwienie jej powrotu do normalnego funkcjonowania.
Dla wielu byłych przedsiębiorców upadłość konsumencka staje się właśnie takim „nowym startem”, jest dla nich ogromną szansą zakończenia wieloletniej walki z długami i rozpoczęcia kolejnego etapu życia bez ciężaru niemożliwych do spłacenia zobowiązań.
Podsumowanie
Zamknięcie jednoosobowej działalności gospodarczej nie powoduje automatycznego wygaśnięcia długów. Przechodzą one na osobę fizyczną i mogą być dochodzone przez wierzycieli przez wiele lat.
Nie oznacza to jednak, że były przedsiębiorca jest pozbawiony ochrony.
Jeżeli działalność została skutecznie wykreślona z CEIDG, możliwe jest skorzystanie z upadłości konsumenckiej. Co istotne, postępowanie może obejmować również zobowiązania związane z dawną działalnością gospodarczą, w tym długi wobec ZUS, urzędu skarbowego czy kontrahentów.
Im wcześniej zostanie przeprowadzona profesjonalna analiza sytuacji finansowej, tym większa szansa na wypracowanie skutecznego planu oddłużenia i rzeczywisty nowy start.
